چطوری جزوه نویسی و یادداشت برداری کنیم

یادداشت برداری خوب و مفید فقط به معنی ثبت و ضبط کردن مطالب کلاس نیست، بلکه در حقیقت بخشی از پروسه یادگیریه و نیاز به این داره که شما به سرعت موضوع درس رو بفهمید و نکات اصلیش رو برای خودتون بنویسید (باید این نکات رو متناسب با سبک یادگیری خودتون بنویسید). بعد از این که به خوبی برای درس آماده شدید، فرآیند یادداشت برداری تون رو بهینه کنید. مراحلی رو که در ادامه میاد بخونید و با بررسی و مرتب کردن دوباره شون، می تونید مهارت یادداشت برداری تون رو بهبود ببخشید.

 

بخش ۱: آماده شدن برای درس

 

قبل از روز کلاس، مطالعه تون رو کامل کنید.

۱-قبل از روز کلاس، مطالعه تون رو کامل کنید

معلما مطالبی رو تعیین می کنن تا شما بتونید با خوندنشون در مورد مبحثی که قراره توی کلاس بحث بشه آشنا بشید. اگه شما این مطالب رو قبل کلاس بخونید، پیش زمینه پیدا می کنید و می تونید برای یادداشت برداری، بیشتر روی مفاهیم کلیدی تمرکز کنید.

  • قبل کلاس یادداشت های جلسه پیشتون رو هم به خوبی مطالعه کنید. این کار کمک می کنه که سریع تر تو حال و هوای مبحثی که درس داده شده و قراره این جلسه ادامه پیدا کنه قرار بگیرید.

 رئوس مطالب و فهرست مطالبی که قراره توی کلاس گفته بشه رو چک کنید.

۲-رئوس مطالب و فهرست مطالبی که قراره توی کلاس گفته بشه رو چک کنید.

اگه معلمتون رئوس مطالب، اسلاید پاورپوینت و یا حتی یه خلاصه ساده از درس بهتون داده، ازش به نفع خودتون استفاده کنید. این مطالب مثل چهارچوب خونه ای هستن که شما بعداً با یادداشت هاتون اون رو تکمیل می کنید.

  • ممکنه فکر کنید اگه این رئوس مطالب و اسلایدها رو پرینت بگیرید دیگه نیازی به یادداشت برداری توی کلاس ندارید – یا فقط کافیه چنتا چیز کوچیک این ور و اون ورش بنویسید. اما در واقع بهتره ازون ها برای ساختار دادن به یادداشت هاتون استفاده کنید. این کار بهترین راه برای پردازش اطلاعاتیه که قراره یاد بگیرید و در حقیقت هدف اصلی یادداشت برداریه.

جوانب مثبت و منفی تایپ کردن یادداشت ها رو سر کلاس در نظر بگیرید.

۳-جوانب مثبت و منفی تایپ کردن یادداشت ها رو سر کلاس در نظر بگیرید.

خیلی از بچه ها راحت ترن که به جای نوشتن تایپ کنن، اما دلایل اثبات شده خیلی زیادی وجود داره که نشون می ده نوشتن بهتر از تایپ کردنه. تحقیقات نشون می ده دانش آموزایی که یادداشت هاشون رو به صورت دستی می نویسن، نسبت به کسایی که تایپ می کنن توانایی بیشتری برای فهمیدن و به خاطر سپردن مطالب دارن. موقع استفاده از لپ تاپ احتمال این که یادداشت برداری تون تبدیل به رونویسی محض بشه بیشتره. این اتفاق زمانی میفته که شما به جای این که تشخیص بدید چه چیزی مهم تره و اون رو یادداشت کنید، هر چیزی که گفته می شه رو تایپ کنید.

  • -در عوض با استفاده از لپ تاپ یا وسایل الکترونیکی دیگه راحت تر می تونید نوشته هاتون رو قالب بندی ، ذخیره، اشتراک گذاری و ویرایش کنید و راحت تر می تونید اون ها رو بخونید (بدون این که نگران دست خط بدش باشید).
  • -ابزارهای کمکی برای یادداشت برداری با استفاده از لپ تاپ تقریباً تموم نشدنی هستن، مثلاً “OneNote” که تولید میکروسافت برای یادداشت برداریه؛ نرم افزارهایی که صدا رو ضبط می کنن و اون رو به یادداشت هاتون وصل می کنن؛ نرم افزارهای ساماندهی به یادداشت ها که با استفاده از اون ها می تونید فرمت های مختلفی (مثل ایمیل و PDF) که از یه موضوع خاص دارید رو کنار هم جمع کنید؛ پلتفرم های همکاری برای یادداشت برداری که بهتون اجازه می ده به صورت تیمی و هم زمان یادداشت برداری کنید. همه این ابزارها می تونه براتون نجات بخش باشه و کمکتون کنه و یا این که برعکس حواستون رو پرت کنه.
  • -بعضی از معلما و بعضی از موسسات استفاده از لپ تاپ رو توی کلاس ممنوع می کنن، بنابراین حتماً یاد بگیرید که چطوری یادداشت ها رو به صورت دستی بنویسید.

 جوانب مثبت و منفی تایپ کردن یادداشت ها رو سر کلاس در نظر بگیرید.

۴-تو ردیف های جلویی کلاس بشینید

توی کلاس جایی بشینید که چیزی حواستون رو پرت نکنه. این طوری می تونید بهتر تمرکز کنید و بهتر یادداشت برداری کنید. جایی رو انتخاب کنید که بتونید به راحتی معلمتون رو ببینید و صداش رو به خوبی بشنوید. باید بتونید تخته رو هم به خوبی ببینید. قبل شروع درس توی کلاس حاضر باشید تا بتونید صندلی جلو بشینید.

  • اگه دانش آموزای شلوغ کلاس، دریچه تهویه هوا و یا نور صفحه نمایش پروژکتور حواستون رو پرت کرد، خیلی آروم طوری که حواس کسی پرت نشه جاتون رو عوض کنید. اگه نمی شد که جاتون رو عوض کنید حواستون باشه که برای دفه بعد جای بهتری پیدا کنید.
  • حواستون باشه که هر چی برای یادداشت برداری نیاز دارید رو تهیه کنید.

۵-حواستون باشه که هر چی برای یادداشت برداری نیاز دارید رو تهیه کنید

اگه دستی یادداشت برمی دارید، کاغذ و خودکار و مداد اضافه داشته باشید. اگه از لپ تاپ یا وسایل الکترونیکی دیگه استفاده می کنید، حواستون باشه که قبل شروع کلاس شارژش کنید.

  • بعضیا ترجیح می دن برای یادداشت برداری از برگه های جداجدا استفاده کنن تا موقع مطالعه بتونن اون ها رو روی زمین یا روی میز پخش کنن، ولی بعضیای دیگه دوست دارن از دفترچه های آماده و صحافی شده که مرتب تر هستن استفاده کنن.

حتماً تاریخ و موضوع درس رو بالای برگه هاتون مشخص کنید.

۶-حتماً تاریخ و موضوع درس رو بالای برگه هاتون مشخص کنید

برای این که بعداً بتونید راحت تر از یادداشت هاتون استفاده کنید حتماً اون ها رو برچسب گذاری کنید. تاریخ و موضوع درس رو بالای هر برگه بنویسید.

  • اگه چنتا برگه دارید، حتماً براشون شماره صفحه بذارید. این کار باعث می شه یادداشت هاتون مرتب باشن.
  • برای یادداشت هاتون قالب و ساختار داشته باشید.

۷-برای یادداشت هاتون قالب و ساختار داشته باشید

هر قدر یادداشت هاتون مرتب تر باشن، راحت تر می تونید اون ها رو بفهمید و اصلاح و مطالعه کنید. یه راه برای این کار استفاده از قالب رئوس مطالب هستش، بخصوص وقتی که ساختار درس کاملاً مشخصه و با همین شیوه تدریس می شه. توی این قالب، موضوعات اصلی رو به صورت سربخش می نویسید و پایین هر سربخش هم زیر بخشاش رو می نویسید. این کار خیلی بهتر از اینه که همه چی رو به صورت نکته نکته بنویسید.

  • حواستون باشه که همیشه نمی شه مطالب رو به صورت بخش و زیر بخش تقسیم بندی کرد. بنابراین ممکنه نیاز باشه یادداشت هاتون رو بعد کلاس دوباره مرتب و سازماندهی کنید.

 

بخش ۲: بهینه کردن یادداشت برداری

 یادتون باشه که باید یادداشت بردارید نه این که کل کلاس رو رونویسی کنید.

۱-یادتون باشه که باید یادداشت بردارید نه این که کل کلاس رو رونویسی کنید

برای این که بهتر بتونید یادداشت برداری کنید نیاز هست که “شنونده فعال” باشید. یعنی فقط چیزی که گفته می شه رو ثبت نکنید. بلکه، باید خودتون رو درگیر موضوع کنید و بفهمید که قسمت های مهم چیزی که گفته می شه کجاهاست.

  • مثلاً به جای این که توی درس تاریخ همه وقتتون رو سر این بذارید که کل جزئیات رو راجع به انقلاب اسلامی بنویسید، سعی کنید فقط اتفاقای مهم و مفاهیم کلیدیش رو بنویسید. این طوری وارد پروسه یادگیری و درک موضوع (یا به عبارتی مطالعه کردن) می شید.
  • به خاطر همین ضرورت درگیر شدن با موضوعه که خیلی از کارشناسا با ضبط کردن مطالب کلاس مخالفن.
  • اگه خیلی دوست دارید که کلاس ها رو ضبط کنید و یا حس می کنید به این کار نیاز دارید، قبل کلاس از معلمتون بپرسید که آیا این اجازه رو دارید یا نه. چون در واقع مالکیت معنوی مطالب کلاس، متعلق به معلم هستش. علاوه بر این بعضی مؤسسات اجازه ضبط کردن کلاس ها رو نمی دن.

به مقدمه ای که در مورد درس گفته می شه خوب گوش بدید.

۲-به مقدمه ای که در مورد درس گفته می شه خوب گوش بدید

وقتتون رو هدر ندید و از همون شروع کلاس، راه یادداشت برداری تون رو هموار کنید. از ابتدای کلاس آماده باشید.

  • اول جلسه معمولاً با چیزی که قراره طی کلاس گفته بشه شروع می شه و یا حداقل درباره چیزی که قراره نهایتاً بهش برسید حرف زده می شه. بنابراین با دقت به شروع کلاس گوش بدید تا موضوع دستتون بیاد و راحت تر بتونید مطالب رو ساماندهی کنید و قسمت های مهم رو بهتر و راحت تر بفهمید.
  • به بچه هایی که دیر میان و یا آماده یادداشت برداری نیستن توجهی نکنید.

 هر چی که روی تخته نوشته می شه رو عیناً بنویسید.

۳-هر چی که روی تخته نوشته می شه رو عیناً بنویسید

هر معلمی چیزی که قراره بگه رو به چند بخش تقسیم می کنه، گرچه ممکنه این بخش ها بی ربط و نامفهوم به نظر برسه. اطلاعاتی که توی اسلایدها گذاشته می شه بهتون ایده خوبی میده که چطور یادداشت هاتون رو سر و سامون بدید و سازماندهی کنید.

یاد بگیرید که توی درس دنبال سرنخ ها و نشونه ها بگردید.

۴-یاد بگیرید که توی درس دنبال سرنخ ها و نشونه ها بگردید

معلم برای تأکید روی بخشای مهم درس از یه سری صداها و جملات خاص، ژستای خاص و… استفاده می کنه. برای تشخیص این که چه مطالبی مهم هستن این الگوها و ژست ها رو پیدا کنید.

  • با فهمیدن کلمات و عباراتی که نشون می ده قراره چیز مهمی گفته بشه، بخشا و ایده های اصلی درس رو تشخیص بدید. قرار نیست که معلمتون وقتی می خواد چیز مهمی بگه و یا مثال مهمی بزنه، حرکت عجیب غریبی کنه. ولی حتماً یه جوری بهتون نشونه می ده که چیزی که می خواد بگه مهمه. هر گوینده خوبی از این نشونه ها و سیگنال ها استفاده می کنه و شما باید بتونید اون ها رو دریافت کنید. مثلاً:
    • سه تا دلیل وجود داره که چرا…
    • اول… دوم… سوم…
    • اهمیت این موضوع به خاطر اینه که…
    • تأثیر این موضوع اینه که…
    • ازین رو، می تونیم ببینیم که…
  • یاد بگیرید که سرنخ های دیگه رو هم به خوبی شناسایی کنید. وقتی قراره نکته مهمی گفته بشه، ممکنه گوینده صداش رو آروم تر یا بلندتر کنه؛ یه عبارت یا جمله رو تکرار کنه؛ قبل از ادامه حرفش یه مکث طولانی کنه (حتی شاید یه جرعه آب بخوره)؛ حرکت دستاش رو به وضوح بیشتر کنه؛ قدم زدنش رو متوقف کنه و یا مشتاق تر به شنونده ها نگاه کنه و…

برای خودتون یه روش خلاصه نویسی مخصوص درست کنید.

۵-برای خودتون یه روش خلاصه نویسی مخصوص درست کنید.

خلاصه نویسی راهی برای استفاده از یه سری میانبرهاست که به کمک اون دیگه مجبور نیستید کلمه به کلمه چیزی که گفته می شه رو بنویسید. همچنین با استفاده ازون می تونید تندتر یادداشت بردارید. یادداشت برداری سریع برای وقتی که توی کلاس دارید به درس گوش می دید یه مهارت خیلی مهم و ضروریه. اما موقع یادداشت برداری مثل یه تندنویس نباشید، چون این کار نیاز به رونویسی طولانی داره. درعوض، برای خودتون یه سری میانبر، کلمات اختصاری، نماد، طرح و… درست کید. حتی اگه هیچکسی هم نفهمه که شما چی نوشتید، مهم اینه که خودتون می فهمید.

  • برای یادداشت برداری بهتر، از کلمات اختصاری استفاده کنید و کلمات بی اهمیت رو رد کنید. فقط کلمات مهمی رو بنویسید که برای فهمیدن درس بهشون نیاز دارید. از کلماتی مثل “و”، “یا” و… که ارزشی به محتوای درس اضافه نمی کنن بگذرید. برای سریع تر نوشتن، یه سری علامتای اختصاری برای خودتون در نظر بگیرید، مثلاً از فلش برای افزایش/کاهش و یا علت و معلول استفاده کنید و برای عبارتایی که بارها و بارها استفاده می شن از کلمات اختصاری استفاده کنید (مثلاً به جای روابط بین المللی بنویسید ر ب).
  • سعی کنید به جز فرمولا و تعاریف خاص که باید کلمه به کلمه توی امتحان نوشته بشن، بقیه چیزا رو مختصر کنید.
  • برای مثال ها، تعاریف و یا قسمتای مهم دیگه از دایره، ستاره و… استفاده کنید و یا زیرشون خط بکشید. می تونید این شکلا رو برای خودتون کدبندی کنید و با هر شکل یه چیز خاصی رو نشون بدید.
  • برای مفاهیمی که نمی تونید به سرعت توضیحش رو بنویسید و یا بفهمید، از شکل یا نمودار استفاده کنید. مثلاً برای نشون دادن جمعیت شهرهای مختلف یه کشور از نمودار دایره ای استفاده کنید.

واضح و خونا بنویسید

۶-واضح و خوانا بنویسید

سعی کنید حروف و کلماتتون به اندازه کافی از هم فاصله داشته باشه و خوانا باشه تا بتونید بعداً اون ها رو راحت تر بخونید. هیچ چیز خسته کننده تر از خوندن یه دست خط بد نیست، مخصوصاً اگه موضوع درس هم سخت باشه.

بین نوشته هاتون فضای خالی هم بذارید.

۷-بین نوشته هاتون فضای خالی هم بذارید

سعی نکنید توی یه برگه تا جایی که جا هست بنویسید. تو هر صفحه برای خودتون به اندازه کافی جا بذارید. هر قدر بین نوشته هاتون جای خالی بیشتری بذارید، بعداً راحت تر می تونید اصلاح و حاشیه نویسی کنید. این طوری مطالب رو هم راحت تر می فهمید و راحت تر می خونید.

 آخر کلاس حواستون رو جمع کنید.

۸-آخر کلاس حواستون رو جمع کنید

معمولاً هر قدر به آخر کلاس نزدیک می شید حواستون بیشتر پرت می شه. ممکنه دانش آموزای دیگه این وقتا شروع کنن وسایلشون رو جمع کنن و یا با دوستشون راجع به ناهار حرف بزنن. ولی از لحاظ مفاهیم کلیدی و بیان کلیات موضوع، آخر کلاس هم درست به اندازه اول کلاس مهمه.

  • اگه آخر کلاس معلمتون خلاصه ای از درس رو گفت، کامل حواستون رو جمع کنید. می تونید از این خلاصه برای سر و سامان دادن به یادداشت هاتون استفاده کنید. اگه به نظرتون یادداشت هاتون آشفته اس، نکات اصلی خلاصه ای که گفته می شه رو کپی کنید. این کار بعداً به اصلاح نوشته هاتون کمک می کنه.
  • سؤال بپرسید.

 ۹-سؤال بپرسید

هم طی کلاس و هم آخر کلاس درباره چیزهایی که نفهمیدید سؤال بپرسید. وقتی بچه های دیگه سؤال می پرسن، هم سؤالشون رو و هم جواب معلمتون رو بنویسید. این اطلاعات اضافه ممکنه جواب سؤالات شما هم باشه.

  • اگه خجالت می کشید که جلوی بقیه سؤال بپرسید (و برای این که مزاحم بچه هایی نشید که یه پاشون بیرون دره و یه پاشون تو کلاس)، بعد از کلاس از معلمتون بپرسید. خواهید دید که بچه های دیگه ای هم هستن که آخر کلاس سؤال هایی می پرسن و می تونید به سؤال اون ها هم گوش بدید.
  • همچنین می تونید سؤال هاتون رو بنویسید و برید توی اتاق معلمتون و ازش سؤال بپرسید.

 

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. آبان ۵, ۱۳۹۶

    […] چطوری جزوه نویسی و یادداشت برداری کنیم […]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *