معرفی رشته باستان شناسی

 

حتماً تا به حال اسم رشته‌ی «باستان‌شناسی» به گوشتان خورده است و با شنیدن آن احتمالاً چیزهای جذاب و هیجان‌انگیزی به ذهنتان رسیده است! باید بگویم که اشتباه کرده اید! باستان‌شناسی آنقدر جذاب و هیجان‌انگیز است که حتی فکرش را هم نمی‌کنید!!!!

باور نمی‌کنید؟ بگذارید برایتان توضیح بدهم که باستان‌شناسی چیست و یک باستان‌شناس چه کارهایی انجام می‌دهد:

باستان‌شناسی علمی است که براساس اشیاء و بقایای به جای مانده از انسان‌های گذشته، سعی می‌کند فرهنگ و آداب و رسوم، باورها و اعتقادات، نظام اقتصادی و سیاسی و به طور کلی شیوه‌های زندگی آن‌ها را بشناسد. به نظر شما این اشیاء چه چیزهایی می‌تواند باشد؟ «هر چیزی»! هر چیزی که از انسان‌های گذشته باقی مانده باشد برای باستان‌شناسان یک منبع اطلاعات محسوب می‌شود؛ بقایای معماری، ظروف سفالی و فلزی، ابزار سنگی و استخوانی، کتاب و سنگ‌نبشته، خاکستر، بقایای گیاهی و جانوری و حتی زباله‌های باستانی!

باستان‌شناسی

حواستان باشد که باستان‌شناسی را با «دیرین شناسی» اشتباه نگیرید! دیرین‌شناسی بخشی از علم زمین‌شناسی است که به مطالعه‌ی آثار و بقایای موجودات زنده (فسیل یا سنگواره ها) می‌پردازد اما باستان‌شناسی فقط در مورد گذشته‌ی انسان مطالعه و تحقیق می‌کند.

باستان‌شناسان پس از شناسایی محوطه باستانی با استفاده از روش‌های علمی مثل دستگاه الکترومغناطیس، کار خود راه شروع می‌کنند

باستان‌شناسان پس از شناسایی محوطه باستانی با استفاده از روش‌های علمی مثل دستگاه الکترومغناطیس، کار خود راه شروع می‌کنند. هیئت‌ کاوش با توجه به نوع کاوش و همچنین ویژگی‌های محیطی، شامل تعدادی باستان‌شناس، انسان‌-باستان‌شناس، جانور-باستان‌شناس، گیاه-باستان‌شناس، عکاس، نقشه بردار و زمین‌شناس خواهدبود. باستان‌شناسان تلاش می‌کنند با استفاده از ابزارهای مخصوص و با کمترین آسیب، بقایای انسانی موجود در محوطه را با دقت فراوان از زیر خاک یا آب خارج کنند. گروه دیگری از باستان‌شناسان نیز کارشان در آزمایشگاه‌ها و پژوهشگاه‌هاست و داده‌های به‌ دست آمده از کاوش‌ها را آزمایش و بررسی می‌کنند؛ سن آن‌ها را تشخیص می‌دهند، جنس و مواد تشکیل‌دهنده‌شان را می‌فهمند و حتی می‌توانند تشخیص دهند رژیم غذایی مردمان چه بوده و حتی به چه دلیل مُرده‌اند!

بعضی دیگر از باستان‌شناسان نیز در پژوهشگاهها، موزه‌ها یا دانشگاهها کار می کنند

بعضی دیگر از باستان‌شناسان نیز در پژوهشگاهها، موزه‌ها یا دانشگاهها براساس یافته‌های کاوش‌های دیگران و منابع مکتوب و البته یافته‌های قوم باستان‌شناسان و جامعه‌شناسان دست به تحلیل می‌زنند و نظریات مختلف ارائه می‌دهند.

باستان‌شناسان علاوه بر این‌ که از یافته‌های علوم دیگر مثل زمین ‌شناسی، گیاه شناسی، جانور شناسی، جامعه شناسی، انسان شناسی و معماری استفاده می‌کند، از روش‌ها و ابزارهای آن‌ها هم برای رسیدن به مقاصد خود استفاده می‌کند و به همین دلیل یک علم «میان رشته‌ای» تمام عیار است!

شاید از خودتان بپرسید خب این «باستان‌شناسی» به چه درد می‌خورد؟ سؤال خوبی است. باستان‌شناسی یکی از دانش‌های پول‌ساز برای بسیاری از کشورهاست. کشورهایی مثل مصر، چین، مکزیک و ایران بخش زیادی از درآمدشان را مدیون فعالیت‌های باستان‌شناسان و کشف‌های مهم آنها هستند. همه ساله گردشگران زیادی از سراسر دنیا برای بازدید از محوطه‌های باستانی به این مناطق سفر می‌کنند. البته به غیر از این‌ها،‌ بسیاری از فعالیت‌های باستان‌شناسان در سرزمین‌های مختلف باعث بهبود در روند زندگی روزمره‌ی مردم شده است؛ مثلاً باستان‌شناسان با استخراج ژن گیاهان باستانی و کمک گرفتن از روش‌های کشاورزی و آبیاری در دنیای باستان توانسته‌اند تولید محصولات کشاورزی در دنیای امروز را بهبود ببخشند.

باستان‌شناسی علمی‌ست که تمامی ندارد. شما با ورود به باستان‌شناسی، به دنیایی قدم می‌گذارید که هر لحظه خبر کشف چیز جدیدی را از سراسر دنیا می‌شنوید. هر روز روش‌های نوین برای دستیابی به اطلاعات ابداع می‌شود. هرسال نظریات جدید ارائه می‌شود و ممکن است نظریات قدیمی تر را تأیید یا تکذیب کند.

 اگر باستان‌شناس شوید، روزهای سخت و در عین حال جذابی را پشت سر خواهید گذاشت

البته این را هم در نظر بگیرید که اگر می‌خواهید باستان‌شناس شوید، روزهای سخت و در عین حال جذابی را پشت سر خواهید گذاشت؛ ممکن است روزها و ماهها در بیابان‌ها یا کوهها به سر ببرید و ساعت‌ها در کتابخانه‌ها بنشینید تا بتوانید به نتیجه‌ی کارتان برسید. به عنوان یک باستان‌شناس، شما همیشه باید به روز باشید، اخبار و تحلیل‌های جدید را ببینید و بخوانید تا بتوانید موفق شوید.

 

نویسنده: انسیه یعقوبی

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *