فلسفه برای نوجوانان

یکی بود یکی نبود. آن وقت ها که زمین نبود، توی آسمان میلیارهها ستاره بود، تا  انیکه یک ابر خیلی گنده توی آسمون ولو شد. ابر از گاز، گرد و غبار تشکیل شده بود. خلاصه بچه های خوب، زمین و بقیه سیاره های منظومه شمسی از این ابر گنده به وجود اومدن.

توی آسمان میلیارهها ستاره بود

روی زمین کوهها، دره ها ، جنگل ها و آب ها و موجودات جاندار بوجود اومدن. خورشید و ستاره ها و همه چیزهایی که در اونها قرار دارن  ماده هستن.

واقعیت عینی

یک شب گرسنه ای کنار پیاده رو خیابان، روی مقواهای پاره پوره درار کشیده بود. از زور گرسنگی خواب به چشماش نمی اومد. همینکه پلک هاش را رو هم میذاشت. مرغ سرخ کرده ای مقابلش می دید ولی به محض اینکه چشماش را باز میکرد از مرغ سرخ کرده که هیچ، از نان خالی هم خبری نبود.

رویای مرد گرسنه واقعی نبود

اگه گفتید چرا؟ برای اینکه اون مرغ سرخ کرده اصلاً وجود نداشت و فقط توی ذهو گرسنه بود و خارج از ذهن  او وجود نداشته.

حالا که این مسله را یاد گرفتیم ، می تونیم توضیح بیشتری در مورد ماده بدیم.

ماده یک واقعیت “عینی ” است. یعنی ما اون  را به وسیله حواس پنج گانه خودمون می تونیم درک کنیم. حواس پنج گانه چی هستن؟ حواس پنجگانه یعنی ما می تونیم چیزها را به وسیله لمس کردن ،دیدن ،  بو کردن، چشیدن، شنیدن درک کنیم.

پس ماده  در خارج از ذهن ما وجود داره و خواب و خیال نیست.

یه چیزی هم تا یادم نرفته بگم و اون اینکه هیچ چیز نمیتونه برای همیشه شکل ظاهری خودش را داشته باشه . حتی اگه اون چیز میلیاردها سال هم عمرکنه باز هم تغییر شکل میده و به چیز نوتری تبدیل میشه. این را هم بگم که یه وقت فکر نکنید ماده آغاز و پایان داره، خیر این طور نیست. ماده همیشه بوده و هست و هیچگاه از بین نمیره.

سوال : آیا ماده در مکان هم نامحدود هست؟ یکی از بچه ها میگه- ای بابا ! قرار نبود از این کلمات قلمبه سلمبه بکار ببری ، حواست را خوب جمع کن که این مقاله مربوط به نوجوونها است! آخه ما چه می دونیم که در مکان نامحدود است  یعنی چی؟

بچه های عزیز ! حق با شماست. ولی خوب این مسله را هر طوری که شده براتون روشن خواهم کرد.  یک قوطی خالی در بسته را در نظر بگیرید، فضای خالی قوطی  را که در آن بسته است در نظر بگیرید این فضا پر است ذرات بسیار ریزی که بوسیله چشم نمیشه اونها را دید. حال شما فضای قوطی دربسته آسمون  و ذرات بسیار ریز آن را ستارگان و سیارات در نظر بگیرید.

ستارگان

میگم که ماده علاوه بر اینکه در زمان محدود هست در مکان هم محدود است. از حرفهایی که زدیم  نتیجه میگیریم که  ماده در زمان و مکان قرار داره. یعنی هر چیزی جزئی از طبیعت است، قسمتی  از فضا را پر کرده و دارای حجم است(گفته میشه که ماده در مکان قرار داره) وقتی میگیم که ماده داری حجم هست یعنی دارای طول ، عرض و ارتفاع هست.  نتیجه میگیریم که یکی از شرایط ماده این است که در مکان قرار داشته باشه. یعنی دارای طول و عرض و ارتفاع باشه و یا قسمتی از فضا را اشغل کنه.

مکان سه بعد داره؛  به خاطر اینکه ماده در سه جهت طول و عرض و ارتفاع میتونه در مکان حرکت کنه. ماده در زمان هم قرار داره. یعنی در اثر گذشت زمان بتدریج  تغییر میکنه. زمان یک بعد داره یعنی حرکتش فقط در یک جهت  اون هم رو به جلو است یعنی نمیشه  در زمان هیچ وقت به عقب برگشت.

اتمها

اتمها

اتم به زبان یونانی یعنی تقسیم ناپذیر. قطعه ای از طلا را در نظر بگیرید. زرد خوشرنگ است و خیلی نرم و سنگین است. هوا روی اون تاثیری نداره یعنی مثلاً مثل آهن زنگ نمیزنه . اگه قطعه طلا را به دو قسمت تقسیم کنید هر نصفه باز هم زرد خوش رنگ و نرم است.(البته در عمل اینکار را نکنید چون با این قیمت فعلی طلا ممکنه به سختی تنبیه بشید!!)

اگه عمل نصف کردن طلاها را بازهم ادامه بدید و هر تکه را به دو تکه و هر تکه را به هزاران تکه دیگه تقسیم کنید آیا رنگ و نرمی خودش را از دست میده؟ خیر. اگه هر تکه ازهزاران تکه را به میلیون ها ذره کوچیک تقسیم کنیم بطوریکه هر ذره ، کوچکترین ذره طلا باشه و دیگه نتونیم حتی اونها را با چشم ببینیم ، باز هم خاصیت های فیزیکی (رنگ و نرمی و …) و خواص  شیمیایی (مثل زنگ نزدن ) را از  دست نخواهد داد. این کوچکترین ذرات طلا ، اتم های طلا هستن. پس می تونیم بگیم:

اتم  کوچکترین  ذره هر عنصر است که خاصیت همون عنصر را داره.

 

خب بچه ها یه سوال: الفبای فارسی چندتا حرف داره؟ جواب ۳۲ تا. ا-ب – پ- ت- ….. ه- ی

خب ما با این ۳۲ حرف  چند کلمه می تونیم بنویسیم؟ جواب هزاران کلمه  مثلا حرف آ را با  حرف ب ترکیب می کنیم،  میشه آب . همین طور وقتی حروف ن+ا+ن میشه نان.

انواع اتمها مثل حروف الفبای فارسی کم هستن ولی ترکیب اونها با همدیگه  میشه هزاران ترکیب و ماده ساخت. چند تا اتم را در اینجا براتون اسم می برم:

اتم هیدروژن- اتم اکسیژن- اتم طلا- اتم مس- اتم آهن – اتم سرب و غیره.

اتم هیدروژن یا اتم اکسیژن هر کدوم یکی از میلیون ها ذره هیدروژن و یا اکسیژن  هستن. ملیون ها اتم اکسیژن یا هیدوژن عنصر هیدورژن یا اکسیژن را تشکیل میدن.

یعنی عنصر ماده ای هست که تنها از یک نوع اتم درست شده باشه. یعنی اون قطعه طلا که اول کار شما دیدید، عنصر طلا بود.

حالا به بقیه مواد نگاه کنید بعضی از مواد عنصر نیستن یعنی از چند نوع اتم مختلف تشکیل شدن. مثلا آب از ترکیب اتم های هیدروژن و اکسیژن به وجود اومده.

این سری مقالات ادامه خواهد داشت پس با ما همراه باشید….

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

T

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *