زیگورات‌ها، کهن‌ترین بناهای مذهبی در شرق

«زیگورات» یا «ذیققورت» که به معنای بلند و برافراشته ساختن است از فعل اکدی «ذقارو» گرفته شده و به مهم‌ترین بنای مذهبی که به شکل پلکانی ساخته می‌شده گفته می‌شود.

در آیین‌های باستانی و الهی همیشه کوه نمادی از عظمت خداوند و گاهی محل زندگی خدایان است (مثل یونان باستان که زئوس بزرگترین خدای یونانیان و عده‌ای دیگر از خدایان در کوه المپ زندگی می‌کنند.) در داستان‌های اساطیری و الهی بین‌النهرین و ایران نیز خدایان در آسمان زندگی می‌کند و کوه محل پیوند زمین و آسمان، و در واقع انسان و خدایان است. به همین دلیل مردم هزاره‌های قبل از میلاد، مهم‌ترین و بزرگترین بنای مذهبی خود را به شکل کوهی می‌ساختند تا هنگام انجام مراسم پرستش به خدایان نزدیکتر باشند. زیگورات را معمولاً در بلندترین منطقه شهر می‌ساختند.

زیگورات‌ها برخلاف اهرام که سنگی بودند با استفاده از خشت و گِل، و به صورت ۳ یا ۵ یا ۷ طبقه ساخته می‌شدند و طبقات بالایی کوچیک‌تر از طبقات پایینی بودند.

قدیمی‌ترین زیگورات جهان در «تپه سیلک کاشان» به‌دست آمده که حدود ۴۷۰۰سال قدمت دارد.

تپه سیلک کاشان

پس از آن، زیگورات‌های بین‌النهرین هستند که ساختن آن‌ها از ۴۱۰۰ سال قبل شروع می‌شود و تا ۲۰۰۰ سال بعد ادامه دارد. از معروف‌ترین زیگورات‌های بین‌النهرین می‌توان به «زیگورات اور» در شهر اور اشاره کرد که «اور نمو» آن را در ۲۱۰۰پیش از میلاد ساخت.

زیگورات اور

از دیگر زیگورات‌های بین‌النهرین زیگورات خدای ماه «نانا» در اور، زیگورات خدای مردوخ «اتمنانکی» در بابل و زیگورات خدای طوفان «انلیل» در لارسا است.

زیگورات‌های بین‌النهرین

و بالاخره بزرگ‌ترین و سالم‌ترین زیگورات در منطقه ایران و بین‌النهرین یعنی زیگورات «چغازنبیل» که در نزدیکی شهر شوش قرار دارد. این بنا در سال ۱۲۵۰ پیش از میلاد (۳۲۶۵سال قبل) توسط «اونتاش‌گال» پادشاه عیلامیان ساخته شد. این زیگورات برای پرستش خدایان مختلف و راس همه‌ی آن‌ها خدای «این‌شوشی‌ناک» که نگهبان شوش بود ساخته شد. زیگورات بزرگ چغارنیبل در ۵ طبقه و به ارتفاع ۵۲ متر ساخته شده بود اما امروز فقط ۲.۵ طبقه و حدود ۲۵ متر از ارتفاع آن باقی‌مانده. در اطراف این زیگورات پرستشگاه‌های خدایان و الهه‌های دیگر قرار داشته.

زیگورات چغازنبیل

در هر ۱۰ردیف از آجرهای بیرونی این بنا، یک ردیف آجر کتیبه‌دار به خط میخی عیلامی قرارگرفته که اونتاش‌گال پس از معرفی خود، بیان می‌کند این معبد را برای پرستش کدام الهه ساخته است.

زیگورات چغازنبیل

کلمه «چُغا» در زبان لُری به معنای تپه است و چغازنیبل به معنای زنبیل واژگون یا برعکس است. زیگورات چغارنیبل را باستان‌شناس فرانسوی به نام «رومن گیرشمن» کشف کرد و در سال ۱۳۵۷ هجری شمسی به عنوان اولین میراث جهانی ایران در یونسکو ثبت شد.

شما ممکن است این را هم بپسندید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *